วันที่: 26/11/2012 | หมวด: Article, Exclusive, Featured, Tips | แท็ก: , ,

ขอออกตัวก่อนว่า ตั้งแต่ผม (@imenn) รับงานเป็นโค้ชและช่วยบริหารบริษัท สามย่าน เพิ่มเติมจากที่ทำกับบริษัท ไทเกอร์ ไอเดีย และ ไวไวซอฟต์ ผมเองก็ไม่ได้รับงานในนามส่วนตัวเลยเพราะไม่มีเวลาจริงๆ แต่งานนี้คุณเอ็ม (@khajochi) ติดต่อมาและยอมรอคิวว่างนานหลายเดือน บวกกับผมเองก็รู้สึกนับถือคุณเอ็มผ่านผลงานต่างๆ จำนวนมาก เมื่อมีโอกาสได้ร่วมงานกัน เลยคิดว่าต้องหาทางทำให้ได้แล้วละ :)

สร้างแบรนด์ และออกแบบโลโก้

ในแง่การสร้างแบรนด์ ผมเองเป็นนักสร้างแบรนด์ข้างถนน ไม่ได้ร่ำเรียนมาโดยตรง อาศัยอ่านๆ มาบ้าง ไปอบรมกับ Agency มาบ้าง วิธีที่ผมใช้เลยไม่ได้มีหลักการซับซ้อนอะไรนัก อาศัยประสบการณ์เป็นหลัก หากใครเห็นว่าไม่ถูกต้องก็ชี้แนะได้นะครับ

1. เข้าใจโมเดลธุรกิจของแบรนด์

ผมคิดว่าเว็บที่ไม่มีโมเดลธุรกิจ (Business Model) รองรับ มันจะไปต่อไม่ได้ (ถ้าเป็นงานอดิเรก/ทำฟรี ก็จะชัดเจนว่าได้รับบริจาค Man-hour มา ดังนั้นถือว่ามีโมเดลธุรกิจองรับอยู่) ในแง่เว็บข่าวอย่าง MacThai นั้น ค่อนข้างเข้าใจง่าย เพราะเว็บข่าวรุ่นพี่อย่าง Blognone ได้ลองผิดลองถูกมาพอสมควรแล้ว มีการหารายได้ค่อนข้างชัด (ผ่าน Banner, Advertorial, Product Review) มีระบบคนช่วยเขียนข่าวอยู่พอสมควร ข้อนี้ถือว่าไม่น่ามีปัญหา

2. เข้าใจ SWOT ของแบรนด์

SWOT คือที่ทางของแบรนด์ ที่จะเริ่มต้นทำให้คิดเรื่องบุคลิกของแบรนด์ต่อได้ ซึ่งของ MacThai ก็น่าจะมีดังนี้

SWOT

ภาพ SWOT จาก Wikipedia

  • Strengths: จุดแข็งจากปัจจัยภายใน – มีทีมงานระดับแฟนพันธุ์แท้ เข้าใจเรื่องแมคและพรีเซนต์เรื่องแมคได้ดีมาก มีความหลงใหลคลั่งไคล้ ความกระตือรือร้นครบสูตร :)
  • Weaknesses: จุดอ่อนจากปัจจัยภายใน – มีทีมงานหลายคน ในระยะยาวต้องบริหารความสัมพันธ์ให้ดี
  • Opportunities: โอกาสจากปัจจัยภายนอก – แม็คเป็นที่นิยมมาก มีสาวกจำนวนมาก, ข่าวในอินเทอร์เน็ตเริ่มได้รับความนิยมจนหลายเรื่องนั้นเหนือกว่าสิ่งพิมพ์
  • Threats: อุปสรรคจากปัจจัยภายนอก – มีคนอยากสร้างเว็บแม็คอีกจำนวนมาก, ข่าวจำนวนมากมาจากต่างประเทศ ซึ่งใครๆ ก็เข้าถึงได้, แม็คบ่มเพาะแก๊งค์แอนตี้สาวกไว้พอสมควร, อนาคตของแม็คไม่แน่นอนหลังจากสตีฟจากไป

3. ค้นหาสิ่งที่ “แตกต่าง” และ “เติมเต็ม”

แบรนด์นั้นคือสิ่งที่มี Differentiation (ความแตกต่าง) ที่ Relevance กับผู้บริโภค (ความสัมพันธ์/ความเหมาะสม/การตอบโจทย์ ผมแปลเองว่า การเติมเต็ม)

BrandStrength

Y&R กล่าวถึง BrandAsset อย่างรอบด้าน
แต่ส่วนตัวผมคิดว่า Emotional Capital ต้องใช้เวลา เลยมักไม่ค่อยเอามาประเมินตอนสร้างแบรนด์ใหม่

สำหรับ MacThai ผมคิดว่าคือ การนำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับแอปเปิ้ลเชิงลึกด้วยท่าทีสบายๆ มีความเป็นสาวกบ้างพอประมาณ ซึ่งต่างจากการนำเสนอข่าวอย่างจริงจัง หรือแบบคลั่งไคล้ หรือแบบข่าวลือผิดๆ ถูกๆ (แล้วไม่ย้ำว่าเป็นข่าวลือ) ในบางสื่อ

  • Differentiation – รู้ลึกรู้จริงแบบสบายๆ
  • Relevance – คนโหยหาข่าวที่เข้าถึงง่าย เป็นสาวกบ้างพอประมาณ แต่ก็ต้องเชื่อถือได้

4. สร้าง “ลัคนา” ของแบรนด์

เมื่อได้จุดเด่นทั้งหลายครบถ้วน ก็จะเป็นเรื่องการสร้างตัวตน/DNA ของแบรนด์ ที่ฝรั่งเรียกว่า Brand Archetypes ผมขอแปลเองว่าเป็นการผูกลัคนาให้แบรนด์ (เพราะรู้สึกว่ามันบ้านๆ ดี :D)

ถ้าหาในอินเทอร์เน็ต จะพบว่าแต่ละเจ้าก็มีวิธีจำแนก “ลัคนา” นี้ไม่ตรงกัน ซึ่งที่ผมชอบ มี 2 รูป, รูปแรกเป็นหลักการที่เข้าใจง่าย ส่วนรูปที่ 2 เป็นไพ่ยิปซีที่เหมาะกับคนไทยที่ชอบเชื่อหมอดูดี 😀

Brand Personality

Brand Personality โดย MillwardBrown.com

และ

tarot

Brand Archetypess โดย The Big Kerbang

จะเห็นว่า Brand Archetypes ก็คือการมองแบรนด์ว่าเป็นคนคนหนึ่งนั่นเอง แต่เป็นคนที่มีบุคลิกชัดเจน ถ่ายทอดออกมาอย่างสม่ำเสมอ  ไม่มีบุคลิกที่ขัดกับบุคลิกหลัก (จากรูปคือ ด้านตรงข้ามของบุคลิกที่เราเป็น) เช่นรูปแรก ถ้าเลือกเป็น King ก็อย่าทำตัวเป็น Joker

กรณีของ MacThai หากดูตามข้อ 1-3 ที่กล่าวมาด้านต้น MacThai ย่อมมีบุคลิก “เพื่อนที่เป็น Geek” ถ้าเทียบรูปแรกก็คือ Friend นั่นเอง ดังนั้น เมื่อเลือกเป็น Friend ก็ไม่ควรเป็น Rebel (ในที่นี้ หมายถึง เป็นแก๊งค์แอนตี้สาวกแม็ค) รวมถึงการดึงจุดเด่นของความเป็นเพื่อน มาปรับใช้ในการนำเสนอข่าว

ซึ่งเท่าที่ผมรู้จักทีมงาน MacThai, ผมก็คิดว่านี่คือสิ่งที่ MacThai เป็นจริงๆ

5. ออกแบบโลโก้

เมื่อเข้าใจตัวตนของแบรนด์แล้ว ย่อมถึงเวลาออกแบบโลโก้ ปกติงานโลโก้นั้นมักต้องทำเป็นสิบๆ แบบมาเลือกดูกัน ตีกันหลายไอเดีย แต่กรณี MacThai นี้ เนื่องจาก Brand ของ Apple นั้นแข็งแรงมาก และตัวตนของทีมงานก็ค่อนข้างชัด ทำให้เหลือตัวเลือกไม่มากนัก เพราะมันควรต้องสื่อสารว่า “Mac” ซึ่งหนีไม่พ้นโลโก้ Apple และสื่อสารว่า “Thai” ซึ่งถ้าค้นรูปด้วยคำว่า Thai Logo ก็จะเห็นแนวทางไม่กี่แบบ เช่น ลายไทย, หน้าจั่ว, ธงชาติไทย, แผนที่ประเทศไทย

ซึ่งเมื่อคำนึงถึงบุคลิกในข้อ 4 จะได้เพิ่มเติมว่า โลโก้ไม่ควร “เป็นทางการ” แต่ควร “แอบเล่น นิดๆ หน่อยๆ ก็ยังดี” เลยจบในแค่เวอร์ชัน 2 ครับ คือ แอบบิดให้ก้านแอบเปิ้ลชดช้อยแบบไทยนิดๆ, หั่นโลโก้แอปเปิ้ลเป็นชิ้นๆ แต่ก็มีรูปแบบของธงชาติอยู่, ปรับรอยกัดและรูปทรงเล็กน้อยให้ไม่คมเกินไป

macthai-logos

ออกแบบโลโก้สำหรับ MacThai.com

6. ฟอนต์และชุดสี

Apple นั้นใช้ฟอนต์ Myriad มายาวนาน ฟอนต์ไทยที่เข้าชุดกันตอนนี้คือ สุขุมวิท จากทางคัดสรรดีมาก ซื่งมีราคาสูงมาก ทางออกสำหรับเว็บที่เพิ่งเริ่มต้นเลยคิดว่า เป็น RSU font – ฟอนต์ฟรีจากมหาวิทยาลัยรังสิตดีกว่า, ส่วนชุดสีจาก UI ของแม็คเองนั้น สีฟ้าสด ให้ความสดใสและเป็นมิตร ส่วนสีกรมท่า ก็ดูขรึม, Geek, รู้ลึกรู้จริง เลยคิดว่าออกมาโทนฟ้า/น้ำเงินน่าจะลงตัวที่สุด (คลิกที่รูป เพื่อโหลดไฟล์ PDF ได้จ้ะ)

macthai-mini-ci

Mini CI – โลโก้, สี, ฟอนต์ แบบย่นย่อ (ไม่ได้ทำ Bible มาตรฐานจ้ะ มันเยอะไป)

สรุป

โดยปกติ การสร้างแบรนด์ และจัดทำ Corporate Identity (CI) Bible นั้น ซับซ้อนและยุ่งยากกว่านี้มาก ถ้าเป็นเอเจนซีขนาดใหญ่ก็ต้องมีการวิจัยตลาดและใช้เวลาหลายเดือนหรืออาจเป็นปี แต่ส่วนตัวผมคิดว่า แบรนด์ที่สร้างมาจากบุคคลิกจริงๆ ของคนทำในทีมขนาดเล็กนั้น สร้างได้รวดเร็วกว่า, ยั่งยืน และสนุกกว่า ก็เลยคิดว่าน่าจะมีประมาณแค่ 6 ขั้นตอนดังที่กล่าวมาด้านบน

ครั้งนี้เขียนมายืดยาวพอสมควร เดี๋ยวคราวต่อไปมาต่อกันเรื่องเบื้องหลังการออกแบบเว็บไซต์และจัดทำ WordPress Theme กันครับ

imenn

@imenn เม่น – นายจักรกฤษณ์ ตาฬวัฒน์

เกี่ยวกับเม่น – จักรกฤษณ์ ตาฬวัฒน์

  • ผู้เชี่ยวชาญด้านการออกแบบเว็บไซต์และแอพลิเคชัน, การกำกับศิลป์, การบริหารโครงการ, การควบคุมการผลิตสื่อมัลติมีเดียเพื่อการโฆษณาและการเรียนรู้ โดยมีพื้นฐานด้านวิศวกรรมคอมพิวเตอร์
  • จบการศึกษาจากคณะวิศวกรรมศาสตร์ ภาควิชาคอมพิวเตอร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
  • ปัจจุบันดำรงตำแหน่งกรรมการผู้จัดการบริษัท สามย่าน จำกัด และผู้กำกับศิลป์บริษัท ไทเกอร์ ไอเดีย จำกัด และ รวมถึงเป็นผู้ดูแลหลักสูตรกราฟฟิคให้กับเนคเทค ในโครงการไอทีวัลเลย์ จ. แม่ฮ่องสอน
  • อาศัยอยู่ที่ปาย จ. แม่ฮ่องสอน ทำงานผ่านอินเทอร์เน็ต
  • ผลงานบางส่วน เช่น จัดทำเว็บ majorcineplex.com, thumbsup.in.th, blognone.com, eggidea.com, it24hrs.com, chaipat.or.th, tdri.or.th, pridi-phoonsuk.org, chaikob.com

ติดต่อเม่น ได้ที่ imenn.com

About iMenn

นักออกแบบเว็บไซต์และแอปพลิเคชัน
อยู่ปาย ทำงานผ่านอินเทอร์เน็ต มีความสุขกับดิน หญ้า และงาน
บล็อก: iMenn.com ทวิตเตอร์: @iMenn

Leave a Reply